درمان نازایی با آی یو آی (IUI) یک روش غیرتهاجمی و موثر است که بهویژه برای زوجهایی که مشکلاتی مانند اختلالات تخمکگذاری یا ناتوانی اسپرم در رسیدن به تخمک دارند، توصیه میشود. این روش با تزریق اسپرم به داخل رحم، شانس بارداری را افزایش میدهد و گزینهای مناسب برای افرادی است که به دنبال روشی سادهتر و کمعارضهتر از درمانهای پیچیدهتر هستند.
آیا میدانید این روش چگونه میتواند به شما کمک کند؟ در این مقاله، به بررسی این روش، مزایا، مراحل انجام و همچنین شرایطی که برای استفاده از آن مناسب است، خواهیم پرداخت. ادامه مطلب را بخوانید تا پاسخ تمامی سوالات خود را درباره این روش درمانی پیدا کنید.
| جنبه | جزئیات |
|---|---|
| روش انجام | اسپرم مستقیماً در رحم در زمان تخمکگذاری قرار میگیرد. |
| مناسبترین کاندیداها | – استفاده از اسپرم اهدا شده – نازایی بدون دلیل مشخص – نازایی ناشی از اندومتریوز – نازایی با عوامل مردانه ملایم |
| داروهای مصرفی | داروهای باروری برای تحریک تخمدانها ممکن است تجویز شوند. |
| عوامل موفقیت | بستگی به مشکل باروری، سن و وضعیت سلامت فرد دارد. |
| خطرات | گرفتگی ملایم، عفونت یا بارداریهای چندقلویی (اگر داروهای باروری استفاده شود). |
درمان نازایی با آی یو آی چگونه انجام می شود؟
آی یو آی یا تزریق اسپرم داخل رحم یک روش کمتهاجمی برای درمان ناباروری است. در این روش، اسپرم از مرد گرفته شده و تحت فرایندهای خاصی مانند شستشو و آمادهسازی قرار میگیرد. سپس اسپرمها مستقیماً به داخل رحم زن تزریق میشوند، معمولاً در زمان تخمکگذاری که شانس بارداری بالاتر است.
این فرایند برخلاف روشهای دیگر مانند درمان نازایی با ای وی اف که نیاز به تحریک بیشتر و پیچیدگیهای بیشتری دارند، روشی ساده و سریع است که میتواند شانس بارداری را افزایش دهد. این روش برای کسانی که مشکلاتی مانند اختلالات تخمکگذاری، کیفیت پایین اسپرم یا مشکلات گردن رحم دارند، مناسب است. همچنین آی یو آی ممکن است در صورت عدم موفقیت روشهای دارویی برای تحریک تخمکگذاری یا در زوجهایی که ناباروری بدون علت شناخته شده دارند، توصیه شود. مراحل درمان ناباروری با IUI شامل موارد زیر میشود:
- اولین قدم در فرایند IUI شامل ارزیابی دقیق است که شامل بررسی تاریخچه پزشکی، آزمایش اسپرم (برای شریک مرد) و آزمایش برای تخمکگذاری (برای شریک زن) میباشد. این آزمایشها به شناسایی علت ناباروری کمک میکنند و اطمینان حاصل میشود که درمان نازایی با IUI گزینه درمانی مناسبی است.
- برای افزایش شانس موفقیت، داروهایی مانند کلومیفن سیترات (Clomid) یا گنادوتروپینها تجویز میشوند تا تخمدانها تحریک شده و تخمکهای بیشتری تولید کنند. این امر شانس باروری در طول فرآیند IUI را افزایش میدهد.
- در طول فرآیند تحریک، شریک زن به دقت تحت نظارت قرار میگیرد، که شامل سونوگرافی و آزمایش خون برای پیگیری رشد فولیکولها (تخمکها) و تعیین زمان بهینه برای انجام IUI است. هدف این است که IUI زمانی انجام شود که تخمکها رسیده و آماده بارور شدن باشند.
- اسپرم شریک مرد جمعآوری شده و در آزمایشگاه آماده میشود. این فرآیند که شستشوی اسپرم نام دارد، شامل جداسازی بهترین و متحرکترین اسپرمها از مایع منی است تا اسپرم با کیفیت بالا برای تلقیح استفاده شود.
- در طول فرآیند IUI، اسپرم آمادهشده به طور مستقیم به رحم تزریق میشود با استفاده از یک کاتتر نازک. این فرآیند حداقل تهاجمی است و معمولاً بدون نیاز به بیهوشی در مطب بهترین متخصص زنان و زایمان انجام میشود.
- پس از انجام IUI، ممکن است از هورمونهایی مانند پروژسترون برای کمک به حفظ لایه داخلی رحم (اندومتر) و پذیرش جنین در رحم استفاده شود تا از بارداری اولیه حمایت کند.
- حدود 10 تا 14 روز پس از انجام IUI، آزمایش خون (سطح hCG) برای تأیید بارداری انجام میشود. اگر نتیجه مثبت باشد، نظارت بیشتر و مراقبتهای بارداری آغاز میشود.
چه زمانی می توان از درمان ناباروری با آی یو آی استفاده کرد؟
در ادامه، به شرایطی که استفاده از آی یو آی میتواند مفید باشد، میپردازیم:
1. اختلالات تخمکگذاری
یکی از شایعترین علل ناباروری در زنان، اختلالات تخمکگذاری است. در این موارد، تخمکگذاری بهطور طبیعی یا بهطور منظم انجام نمیشود. آی یو آی میتواند با تحریک تخمکگذاری از طریق داروها، به افزایش شانس بارداری کمک کند. معمولاً داروهای هورمونی مانند کلومیفن سیترات یا گنادوتروپینها برای تحریک تخمکگذاری تجویز میشوند.
2. کیفیت پایین اسپرم
برای زوجهایی که مشکل کیفیت اسپرم دارند، مانند کمبود تعداد اسپرم، تحرک پایین اسپرم یا مشکلات دیگر در اسپرمها، آی یو آی میتواند مفید باشد. در این روش، اسپرمها پس از شستشو و آمادهسازی، به رحم منتقل میشوند، که ممکن است شانس موفقیت را افزایش دهد.
3. مشکلات گردن رحم
در صورتی که زن دارای مشکلات در گردن رحم باشد که مانع از حرکت طبیعی اسپرمها به سمت رحم میشود (مانند ضخیم شدن مخاط گردن رحم یا آنتیبادیهای ضد اسپرم)، آی یو آی میتواند کمک کند تا اسپرمها مستقیماً به رحم تزریق شوند.
4. نازایی بدون علت مشخص
در برخی موارد، علت ناباروری نمیتواند بهطور دقیق تشخیص داده شود. در این شرایط، پزشکان معمولاً روشهایی مانند آی یو آی را توصیه میکنند تا شانس بارداری افزایش یابد.
5. ناباروری غیرقابلتوضیح
برخی از زوجها دچار ناباروری هستند، اما پس از انجام آزمایشها، هیچ دلیل مشخصی برای این مشکل پیدا نمیشود. در این موارد، آی یو آی میتواند بهعنوان یک روش درمانی مؤثر و با ریسک کمتر نسبت به IVF مورد استفاده قرار گیرد.
مزایای درمان نازایی با آی یو آی
روش آی یو آی (تزریق اسپرم داخل رحم) با مزایای مختلفی که دارد، به یکی از گزینههای پرطرفدار برای درمان ناباروری تبدیل شده است. اولین و بزرگترین مزیت آن، کمتهاجمی بودن این روش است؛ به این معنا که برخلاف سایر روشهای پیچیده مانند IVF، نیازی به انجام عمل جراحی یا بستری شدن نیست. این ویژگی، آی یو آی را به یک انتخاب راحت و بیدردسر تبدیل میکند. همچنین، زمان درمان در این روش کوتاه است و زوجها میتوانند پس از گذراندن دوره درمان، به سرعت منتظر نتایج باشند.
یکی دیگر از مزایای قابل توجه این روش، هزینه پایینتر آن نسبت به درمانهای دیگر است. برای بسیاری از زوجها که با مشکلات هورمونی جزئی یا اختلالات در کیفیت اسپرم مواجه هستند، این روش میتواند راهحل مؤثری باشد. علاوه بر این، آی یو آی با داروهای تحریک تخمکگذاری ترکیب میشود که شانس بارداری را به میزان زیادی افزایش میدهد. همچنین، این روش برای زوجهایی که به دلیل مشکلات جزئی در گردن رحم یا اسپرمهای با تحرک پایین با مشکلات بارداری روبهرو هستند، یک راهحل عملی و موثر ارائه میدهد.
چند جلسه آی یو آی برای بارداری لازم است؟
تعداد جلسات آی یو آی بستگی به عواملی مانند سن زن، کیفیت اسپرم، علت ناباروری و پاسخ بدن به درمانهای پیشنیاز دارد. به طور معمول، موفقیت آی یو آی در هر جلسه حدود 10 تا 20 درصد است. بنابراین، بسیاری از زوجها برای باردار شدن ممکن است نیاز به 3 تا 6 جلسه آی یو آی داشته باشند.
در برخی موارد، اگر علت ناباروری پیچیدهتر باشد یا سن زن بالاتر از 35 سال باشد، پزشک ممکن است توصیه کند که تعداد جلسات بیشتری انجام شود. پس از هر جلسه، پزشک وضعیت و احتمال موفقیت را بررسی میکند و بر اساس آن تصمیم میگیرد که ادامه درمان لازم است یا خیر.
| تعداد جلسات | توضیحات |
|---|---|
| بار اول (۱ سیکل) | شانس موفقیت IUI در اولین تلاش معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ درصد است. برخی زوجها همان بار اول باردار میشوند، بهویژه اگر مشکل ناباروری خفیف باشد. |
| ۲ تا ۳ سیکل | بیشترین بارداریها در این بازه رخ میدهد. پزشکان معمولاً توصیه میکنند حداقل ۳ بار IUI امتحان شود، زیرا با تکرار سیکلها شانس موفقیت افزایش مییابد. |
| ۴ سیکل و بیشتر | اگر بعد از ۳ تا ۴ بار IUI نتیجهای حاصل نشود، پزشک معمولاً روشهای پیشرفتهتر مثل IVF (لقاح آزمایشگاهی) را پیشنهاد میکند. ادامه بیش از حد IUI معمولاً کارایی چندانی ندارد. |
| میانگین کلی | به طور متوسط، زوجین پس از ۲ تا ۳ جلسه بیشترین شانس برای بارداری را دارند. البته شرایطی مثل سن، کیفیت تخمک و اسپرم، و علت ناباروری نقش تعیینکنندهای دارند. |
چه افرادی برای درمان نازایی با آی یو آی مناسب هستند؟
افراد زیر عموما گزینه مناسبی برای IUI هستند:
🟣زوجهای با ناباروری ناشناخته
زمانی که پزشکان علت مشخصی برای ناباروری پیدا نمیکنند، روش IUI میتواند یکی از اولین انتخابها باشد. این روش با افزایش احتمال رسیدن اسپرم به تخمک، شانس بارداری را بیشتر میکند و نسبت به درمانهای پیشرفتهتر مانند IVF سادهتر و کمهزینهتر است.
🟣مردان با مشکلات خفیف اسپرم
اگر کیفیت اسپرم کمی پایین باشد (مانند کاهش تعداد یا تحرک)، IUI میتواند مفید باشد. در این روش اسپرم شسته و آمادهسازی میشود تا بهترین نمونهها مستقیماً وارد رحم شوند و شانس باروری افزایش یابد.
زنان با مشکلات دهانه رحم
گاهی دهانه رحم زن به دلیل ترشحات غلیظ یا مشکلات ساختاری مانع حرکت اسپرم میشود. در این شرایط IUI کمک میکند اسپرم بدون عبور از دهانه رحم مستقیماً به رحم برسد و این مانع برطرف شود.
🟣زوجهایی با مشکلات خفیف تخمکگذاری
زنانی که تخمکگذاری نامنظم یا مشکلات خفیف تخمدانی دارند، معمولاً همراه با داروهای تحریک تخمکگذاری و IUI درمان میشوند. این ترکیب شانس آزاد شدن تخمک سالم و لقاح موفق را بیشتر میکند.
🟣زوجهایی که از اسپرم اهدایی استفاده میکنند
برای زنانی که شریک زندگیشان اسپرم سالم ندارد یا در موارد خاص پزشکی، استفاده از اسپرم اهدایی به همراه IUI یکی از گزینههای رایج و مؤثر محسوب میشود.
نکات قبل و بعد از درمان نازایی با آی یو آی
قبل از شروع درمان آی یو آی، مهم است که چندین نکته را در نظر داشته باشید. اولین گام، انجام آزمایشهای ضروری مانند ارزیابی وضعیت تخمکگذاری و کیفیت اسپرم است. برای زنانی که دچار اختلالات تخمکگذاری هستند، پزشک داروهایی برای تحریک تخمکگذاری تجویز میکند.
همچنین، زن باید یک رژیم غذایی سالم داشته باشد و از مصرف دخانیات و الکل خودداری کند. از طرف دیگر، بررسی وضعیت رحم و لولههای فالوپ نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. پزشک ممکن است پیش از درمان، داروهای تحریککننده تخمکگذاری مانند کلومیفن سیترات یا گنادوتروپینها تجویز کند.
پس از انجام آی یو آی، به طور کلی زنان باید از انجام فعالیتهای سنگین خودداری کنند و تا چند روز استراحت کنند. مراقبت از خود و پیروی از دستورات پزشک برای موفقیت درمان بسیار مهم است. همچنین، برای به حداقل رساندن خطر عفونت، از هر گونه رابطه جنسی در چند روز اول پس از انجام آی یو آی پرهیز کنید. معمولاً پزشک توصیه میکند که زنان برای ارزیابی وضعیت بارداری 10 تا 14 روز بعد از درمان، تست بارداری انجام دهند تا از نتیجه مطمئن شوند.
هزینه درمان نازایی با IUI در تهران 1404
عوامل مؤثر بر هزینه درمان نازایی با IUI به شرح زیر است:
۱. نوع مرکز درمانی
هزینه در کلینیکهای دولتی، خصوصی یا مراکز فوقتخصصی ناباروری متفاوت است. کلینیکهای خصوصی و مجهز معمولاً به دلیل امکانات بیشتر و تیم تخصصی، تعرفه بالاتری دارند.
۲. دستمزد پزشک و تیم درمان
تجربه و مهارت پزشک متخصص زنان و نازایی یا اورولوژیست میتواند روی هزینه نهایی تأثیر بگذارد. هرچه پزشک شناختهشدهتر و با تجربهتر باشد، معمولاً هزینه مشاوره و درمان بالاتر است.
۳. داروهای تحریک تخمکگذاری
بخشی از هزینه به داروهایی برمیگردد که برای تحریک تخمکگذاری تجویز میشوند. این داروها بسته به برند (ایرانی یا خارجی) و میزان مصرف هر بیمار میتوانند هزینه را افزایش یا کاهش دهند.
۴. آزمایشها و سونوگرافیهای تشخیصی
قبل و در طول درمان، آزمایشهای خون، هورمونی و سونوگرافیهای متعدد برای بررسی وضعیت تخمدان و رحم انجام میشود. تعداد و نوع این آزمایشها روی هزینه کلی اثر دارد.
۵. آمادهسازی اسپرم (Sperm Washing)
یکی از مراحل اصلی IUI شستوشو و آمادهسازی اسپرم در آزمایشگاه است. تکنیکهای مختلف و تجهیزات پیشرفتهتر باعث تفاوت قیمت این بخش میشوند.
۶. تعداد دفعات تکرار سیکل IUI
در برخی موارد، بارداری در اولین سیکل رخ نمیدهد و نیاز به تکرار وجود دارد. هرچه تعداد سیکلها بیشتر شود، هزینه کلی درمان نیز افزایش خواهد داشت.
۷. پوشش بیمه و طرحهای حمایتی
برخی بیمهها بخشی از هزینههای IUI (بهویژه آزمایشها و داروها) را پوشش میدهند. در صورت نبود بیمه، کل هزینه به عهده بیمار خواهد بود.
اگر تصمیم گرفتهاید درمان نازایی با روش IUI را نزد دکتر لک انجام دهید، کافی است از طریق شماره تماس درجشده در وبسایت رسمی یا صفحات شبکههای اجتماعی ایشان، با مطب ارتباط برقرار کنید. تیم پذیرش مطب شما را راهنمایی میکند تا وقت مشاوره رزرو کرده و مدارک و آزمایشهای لازم را همراه داشته باشید.
سخن آخر
در آخر بادی گفت، درمان نازایی روش آی یو آی (IUI) یکی از گزینههای موثر برای بسیاری از زوجهایی است که با مشکلات باروری مواجه هستند. این روش، با افزایش شانس بارداری از طریق قرار دادن اسپرم در نزدیکی تخمک، میتواند بهویژه در مواردی که عوامل مختلفی مانند مشکلات در کیفیت اسپرم یا عدم توانایی در نزدیکی جنسی وجود دارد، مفید واقع شود. با این حال، موفقیت این درمان بستگی به عوامل متعددی از جمله سن، کیفیت تخمک و اسپرم، و وضعیت عمومی سلامت فرد دارد. انتخاب این روش باید تحت نظارت پزشک متخصص صورت گیرد تا بهترین نتایج برای هر زوج حاصل شود.