کیست تخمدان یکی از مشکلات شایع در بین زنان است که در برخی موارد میتواند با ناباروری همراه باشد. اما آیا همه کیستها باعث ناباروری میشوند؟ پاسخ این سوال منفی است. برخی از انواع کیستها بیضرر و موقتی هستند، اما برخی دیگر میتوانند در روند تخمکگذاری یا عملکرد تخمدان اختلال ایجاد کرده و شانس بارداری را کاهش دهند. در ادامه انواع کیستهایی که ممکن است باعث ناباروری شوند را بررسی میکنیم.
بیشتر بخوانید : درمان ناباروری
کیستهای آندومتریوما (Endometrioma)
این نوع کیستها در نتیجهی بیماری آندومتریوز ایجاد میشوند. در این بیماری، بافتی مشابه بافت داخلی رحم (اندومتر) خارج از رحم رشد میکند و ممکن است به تخمدانها برسد. کیستهای آندومتریوما معمولاً پر از مایع قهوهایرنگ هستند و به همین دلیل به آنها “شکلاتی” هم گفته میشود.
چرا باعث ناباروری میشود؟
- ایجاد التهاب در لگن
- آسیب به بافت سالم تخمدان
- اختلال در تخمکگذاری
- کاهش ذخیره تخمدانی
کیستهای ناشی از سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS)
PCOS یکی از شایعترین علل ناباروری در زنان است. در این حالت، تخمدانها حاوی تعداد زیادی فولیکول کوچک هستند که به تخمک بالغ تبدیل نمیشوند. این فولیکولها معمولاً به شکل کیستهای کوچک در سونوگرافی دیده میشوند.
علائم PCOS شامل:
- قاعدگیهای نامنظم
- آکنه
- افزایش موهای زائد
- اضافهوزن یا چاقی
چرا باعث ناباروری میشود؟
- عدم تخمکگذاری منظم
- اختلال در تعادل هورمونی
- کاهش کیفیت تخمک
کیستهای عملکردی ماندگار
کیستهای عملکردی (فولیکولی یا لوتئال) معمولاً بیضررند و خودبهخود برطرف میشوند، اما در مواردی که بزرگ یا ماندگار شوند، ممکن است در روند تخمکگذاری اختلال ایجاد کنند. این حالت بیشتر در زنانی دیده میشود که اختلالات هورمونی دارند.
کیستهای درموئید (Dermoid)
کیست درموئید شایعترین کیست در خانم ها زیر 40 سال است و در صورت بزرگ بودن می تواند باعث فشار به لوله های رحمی شود و عملکرد باروری را تحت تاثیر قرار دهد.
تشخیص و درمان
اگر مشکوک به وجود کیست هستید یا مدتیست برای بارداری اقدام کردهاید و نتیجه نگرفتهاید، بهتر است به متخصص زنان مراجعه کنید. با استفاده از سونوگرافی واژینال، آزمایشهای هورمونی و معاینههای دقیق میتوان نوع کیست را تشخیص داد.
درمان بسته به نوع کیست و شرایط فردی شامل:
- داروهای تنظیمکننده هورمون
- تغییر سبک زندگی و کاهش وزن در PCOS
- لاپاراسکوپی یا جراحی در صورت نیاز
جمعبندی
همهی کیستهای تخمدان منجر به ناباروری نمیشوند، اما برخی از آنها مانند آندومتریوما یا کیستهای مرتبط با سندرم تخمدان پلیکیستیک میتوانند تأثیر جدی روی باروری داشته باشند. تشخیص بهموقع و درمان مناسب با کمک پزشک متخصص، میتواند شانس بارداری را افزایش دهد.