انتقال جنین مرحلهای حیاتی در فرایند لقاح آزمایشگاهی (IVF) است. در این مرحله، جنینی که در آزمایشگاه تشکیل شده، به رحم زن منتقل میشود تا در آنجا لانهگزینی کند و بارداری آغاز شود. معمولاً ۵ تا ۶ روز پس از لقاح، جنین به رحم منتقل شده و در صورت موفقیت، لانهگزینی حدود ۶ تا ۱۰ روز بعد انجام میشود.
در این فاصله، بسیاری از افراد با دقت به دنبال نشانههایی هستند که ممکن است خبر از موفقیتآمیز بودن فرایند بدهد. با اینکه برخی علائم ممکن است به دلیل داروهای هورمونی مصرفی ظاهر شوند، اما برخی نشانهها بهصورت طبیعی در صورت شروع بارداری ایجاد میشوند.
شایعترین علائم بارداری بعد از انتقال جنین
از علائم شایع و پرتکرار بارداری بعد از انتقال جنین می توان به موارد زیر اشاره کرد:
🟣لکهبینی یا خونریزی خفیف
یکی از اولین نشانههای موفقیت لانهگزینی جنین، مشاهده خونریزی خفیف یا لکهبینی صورتی یا قهوهای رنگ است. این اتفاق معمولاً ۷ تا ۱۰ روز پس از انتقال رخ میدهد و بهدلیل نفوذ جنین به دیواره رحم ایجاد میشود.
لکهبینی کم و گذرا طبیعی است، اما اگر خونریزی شدید یا همراه با درد شدید باشد، باید فوراً با پزشک مشورت کرد.
🟣گرفتگی یا درد خفیف زیر شکم
درد خفیف یا احساس سنگینی در ناحیه لگن و زیر شکم ممکن است نشانه طبیعی شروع بارداری باشد. این احساس شبیه درد پیش از قاعدگی است و در اثر انقباضات رحم در زمان لانهگزینی ایجاد میشود.
این درد معمولاً متناوب و قابلتحمل است و چند روز بیشتر طول نمیکشد. در صورت درد شدید یا ادامهدار، مراجعه به متخصص الزامی است.
🟣افزایش حساسیت سینهها
احساس سفتی، تورم یا درد در سینهها یکی از علائم رایج تغییرات هورمونی اولیه بارداری است. سطح بالای هورمون پروژسترون باعث این تغییر میشود. ممکن است نوک سینهها نیز حساستر شوند یا تغییر رنگ دهند.
البته مصرف هورمون پروژسترون یا اچسیجی پس از IVF نیز میتواند چنین علائمی ایجاد کند، بنابراین باید با آزمایش خون تأیید شود.
🟣خستگی و خوابآلودگی
اگر بلافاصله بعد از انتقال جنین احساس خستگی مفرط یا خوابآلودگی غیرمعمول دارید، ممکن است نشانه افزایش سطح هورمونهای بارداری بهویژه پروژسترون باشد. بدن در مراحل اولیه بارداری انرژی زیادی صرف آمادهسازی محیط رحمی میکند.
این علامت معمولاً از هفته اول یا دوم پس از لانهگزینی شروع میشود و به مرور شدیدتر خواهد شد.
🟣حالت تهوع یا تغییرات گوارشی
تهوع، نفخ، دلدرد یا بیاشتهایی میتواند نشانه اولیه بارداری باشد، گرچه معمولاً در هفته دوم به بعد ظاهر میشود. در برخی از افراد حتی بوی غذا نیز باعث تهوع میشود.
تغییر در حرکات روده و یبوست هم ممکن است رخ دهد که ناشی از افزایش پروژسترون است. با رژیم غذایی پرفیبر و نوشیدن آب کافی میتوان این مشکل را کنترل کرد.
🟣تکرر ادرار
احساس نیاز مکرر به دفع ادرار یکی از علائم اولیه بارداری است. دلیل آن افزایش جریان خون در ناحیه لگن و تغییرات هورمونی است. این علامت ممکن است از چند روز بعد از لانهگزینی آغاز شود.
البته عفونت ادراری هم میتواند علائمی مشابه ایجاد کند، بنابراین در صورت سوزش یا درد هنگام ادرار، بررسی لازم است.
🟣تغییرات خلقی و احساسات عاطفی شدید
تغییرات ناگهانی خلق، گریههای بیدلیل، اضطراب یا حساسیت عاطفی از دیگر نشانههای تغییرات هورمونی اولیه هستند. افزایش سطح هورمون اچسیجی (hCG) و پروژسترون نقش مهمی در این تغییرات دارند.
اگر این وضعیت با علائم دیگر همراه باشد، میتواند یکی از نشانههای اولیه بارداری تلقی شود.
🟣افزایش دمای پایه بدن
برخی افراد که دمای پایه بدن (BBT) خود را پیگیری میکنند، متوجه میشوند که دمای بدنشان پس از تخمکگذاری و انتقال جنین همچنان بالا باقی میماند. ماندگاری دمای بالا برای بیش از ۱۴ روز نشانهای قوی از بارداری است.
البته تب یا افزایش دمای شدید نشانهای از بارداری نیست و میتواند به عفونت یا دلایل دیگر مربوط باشد.
علائمی که نباید نادیده گرفته شوند!!
برخی نشانهها ممکن است خطرناک باشند و نیاز به پیگیری فوری دارند. این علائم عبارتاند از:
- خونریزی شدید و روشن همراه با لخته
- درد ناگهانی و شدید در ناحیه شکم یا شانه
- تب بالا بدون دلیل مشخص
- بیحسی یا سرگیجه شدید
این علائم ممکن است نشانگر بارداری خارجرحمی یا سقط جنین باشند و باید سریعاً بررسی شوند.
زمان مناسب برای انجام آزمایش بارداری
نتیجه قطعی بارداری معمولاً ۱۴ روز پس از انتقال جنین با آزمایش خون مشخص میشود. آزمایش بتا (β-hCG) دقیقترین روش برای تشخیص بارداری است. آزمایشهای خانگی ادراری ممکن است زودتر انجام شوند، اما دقت کمتری دارند و گاهی خطای مثبت یا منفی میدهند.
سوالات متداول
۱. آیا علائم لانهگزینی همیشه وجود دارد؟
خیر، بسیاری از خانمها بدون هیچ علائم ظاهری خاصی باردار میشوند و فقط با آزمایش خون متوجه بارداری میشوند.
۲. آیا داروهای IVF علائمی مشابه بارداری ایجاد میکنند؟
بله، بسیاری از داروهای تحریک تخمکگذاری و پروژسترونی میتوانند علائمی مانند درد سینه، خستگی، تهوع یا بیقراری ایجاد کنند.
۳. آیا نبود علائم به معنای عدم موفقیت انتقال است؟
خیر، عدم وجود علائم لزوماً به معنای ناموفق بودن انتقال نیست. تنها روش قطعی برای تشخیص، آزمایش خون است.