رابطه جنسی در دوران درمان ناباروری، یکی از حساسترین و مهمترین موضوعاتی است که بسیاری از زوجها درباره آن سؤال دارند. آیا نزدیکی در طول سیکل درمانی مجاز است؟ چه زمانی باید رابطه داشت؟ آیا رابطه جنسی میتواند بر کیفیت اسپرم یا تخمک تأثیر بگذارد؟ در این مقاله تلاش شده تا به این سؤالات پرتکرار با نگاهی علمی، دقیق و صادقانه پاسخ داده شود.
چرا رابطه جنسی در درمان ناباروری اهمیت دارد؟
سکس فقط برای لقاح نیست؛ بلکه عاملی مهم برای ایجاد صمیمیت عاطفی، کاهش استرس، تنظیم هورمونها و افزایش امید به باروری نیز محسوب میشود. اما در دوران درمانهای تخصصی مانند IUI یا IVF، رعایت برخی نکات ضروری است تا نتایج درمانی بهتر و احتمال بارداری افزایش یابد.
آیا میتوان در طول درمان ناباروری رابطه جنسی داشت؟
پاسخ این سؤال بله، اما با رعایت شرایط خاص پزشکی است. نوع درمان ناباروری، وضعیت تخمدانها، تعداد فولیکولها، ضخامت آندومتر و شرایط اسپرم، همگی در تعیین زمان و تعداد رابطه جنسی مؤثرند. پزشک متخصص معمولاً بسته به پروتکل درمان، توصیههایی مشخص درباره زمان نزدیکی ارائه میدهد.
رابطه جنسی در چه مراحل درمانی مجاز است؟
درمان ناباروری شامل مراحل مختلفی است. در ادامه به بررسی مجاز یا ممنوع بودن سکس در هر مرحله میپردازیم:
🔹 قبل از شروع سیکل درمانی
رابطه جنسی در این مرحله آزاد است و حتی میتواند به کاهش استرس کمک کند. تنها توصیه این است که اگر قصد انجام آزمایش اسپرم دارید، باید ۳ تا ۵ روز قبل از نمونهگیری نزدیکی نداشته باشید.
🔹 در دوران تحریک تخمدان
در این مرحله که زن داروهای تحریک تخمکگذاری دریافت میکند، رابطه جنسی ممکن است باعث پارگی فولیکولها یا درد شود. پزشک معمولاً رابطه محدود یا بدون دخول عمیق را در این مرحله توصیه میکند.
🔹 قبل از IUI یا نزدیکی زمانبندیشده
در این مرحله نزدیکی دقیقاً باید طبق دستور پزشک انجام شود. گاهی رابطه ۲۴ تا ۳۶ ساعت پس از تزریق HCG توصیه میشود تا تخمکگذاری و لقاح همزمان شوند.
🔹 بعد از انتقال جنین (در IVF)
پس از انجام انتقال جنین به رحم، رابطه جنسی معمولاً تا چند روز یا حتی دو هفته ممنوع است. این ممنوعیت به دلیل پرهیز از تحریک رحم، افزایش فشار داخلی و جلوگیری از اختلال در لانهگزینی جنین است.
رابطه جنسی چه تأثیری بر کیفیت اسپرم دارد؟
کیفیت اسپرم با دفعات رابطه ارتباط مستقیم دارد. اگر فاصله بین انزالها بسیار زیاد شود (مثلاً بیشتر از ۵ روز)، غلظت اسپرم ممکن است زیاد اما تحرک آن کاهش یابد. از سوی دیگر، انزالهای بسیار پیدرپی نیز ممکن است منجر به کاهش تعداد اسپرم شود. بنابراین:
- برای انجام IUI یا IVF، معمولاً ۳ تا ۵ روز پرهیز از رابطه پیش از نمونهگیری توصیه میشود.
- در نزدیکیهای طبیعی برای بارداری، رابطه منظم هر ۲ روز یکبار در دوران تخمکگذاری توصیه میشود.
اثر استرس ناشی از درمان بر میل جنسی
در بسیاری از زوجها، استرس ناشی از ناباروری باعث کاهش میل جنسی، سردی رابطه، و حتی ایجاد تعارضهای روانی میشود. درمانهای دارویی، مراجعههای مکرر به کلینیک، انتظار نتایج و هزینههای درمان میتواند رابطه زناشویی را تحت تأثیر قرار دهد.
پیشنهاد میشود زوجین برای حفظ کیفیت رابطه جنسی خود:
- زمانهایی را فقط برای صمیمیت و لمس بدون فشار جنسی اختصاص دهند
- از تکنیکهای آرامسازی و تمرکز ذهنی استفاده کنند
- در صورت نیاز از مشاور جنسی و روانشناس متخصص ناباروری کمک بگیرند
آیا ارگاسم در زنان بعد از انتقال جنین خطرناک است؟
در روشهایی مانند IVF، پزشک معمولاً توصیه میکند تا چند روز پس از انتقال جنین از ارگاسم اجتناب شود. دلیل آن، احتمال انقباضات رحمی است که ممکن است روی فرآیند لانهگزینی تأثیر منفی بگذارد. البته پس از گذشت ۱۰ تا ۱۴ روز، در صورت عدم وجود مشکل پزشکی، نزدیکی مجدد با نظر پزشک بلامانع است.
نقش پزشک در تعیین زمان مناسب رابطه جنسی
در درمان ناباروری، هر زوج باید طبق پروتکل خاص خود عمل کند. پزشک بر اساس سونوگرافیها، آزمایشهای هورمونی و برنامهریزی درمان، زمان مناسب رابطه را تعیین میکند. خوددرمانی یا پیروی از توصیههای عمومی ممکن است باعث کاهش شانس موفقیت شود.
نتیجهگیری
رابطه جنسی در دوران درمان ناباروری نهتنها ممکن است بلکه در بسیاری از موارد ضروری و مؤثر است. اما برای رسیدن به نتیجه مطلوب، رعایت زمانبندی و مشورت با پزشک بسیار مهم است. سکس آگاهانه و هماهنگ با مسیر درمان، میتواند پیوند عاطفی زوجین را تقویت کرده و امید به بارداری را افزایش دهد.