جلوگیری از بارداری میتواند به روش های مختلفی انجام شود و تنوع زیادی دارد، از مصرف قرص و استفاده از آی یو دی گرفته تا روش های جراحی یا طبیعی. در میان این گزینه ها، بسیاری از افراد به دلایل مذهبی، فرهنگی یا حتی به خاطر عوارض دارو های شیمیایی، ترجیح می دهند که به روش های طبیعی جلوگیری از بارداری را انجام دهند.
اما سوالی که ذهن خیلی ها را درگیر می کند، این است : آیا جلوگیری طبیعی از بارداری می تواند باعث نازایی شود؟
در این مقاله، به طور کامل این مسئله را بررسی خواهیم کرد. همچنین از روش های طبیعی گرفته تا تحلیل های علمی و تأثیر آن ها بر باروری را نیز معرفی می کنیم. با ما همراه باشید.

روش های طبیعی جلوگیری از بارداری چه هستند؟
روش های طبیعی، یعنی روش هایی که بدون استفاده از دارو، ابزار یا مداخله پزشکی، از بارداری جلوگیری می کنند. مهم ترین روش های طبیعی عبارتند از:
- روش ریتم یا تقویمی
در این روش، فرد چرخه قاعدگی خود را بررسی می کند، زمان تخمکگذاری را محاسبه می کند و در آن بازه زمانی، از انجام رابطه جنسی پرهیز کرده و یا از روش مکمل (مثل کاندوم) استفاده می کند. - روش بررسی دمای پایه بدن (BBT)
ممکن است بعد از تخمک گذاری، دمای بدن کمی بالا برود. بنابراین میتوان دمای بدن را به طور منظم اندازه گیری کرد تا زمان باروری قابل تشخیص شود. - بررسی ترشحات دهانه رحم
ترشحات واژن در حوالی تخمک گذاری شفاف، لغزنده و کش دار می شوند. این به این معناست که وقتی بدن فرد نزدیک به زمان مناسب برای باروری است، این اتفاق می افتد. بنابراین بررسی این تغییرات به شناخت دوران باروری کمک می کند. - روش Withdrawal method (خارج کردن آلت)
در این روش، مرد قبل از انزال، آلت خود را از واژن خارج می کند. این روش، روش پرطرفدار و ساده ایست اما دقت و موفقیت آن پایین تر از دیگر روش هاست. همچنین توجه به زمان بندی انزال نیز در این روش اهمیت دارد.
آیا جلوگیری طبیعی میتواند باعث نازایی شود؟
پاسخ این سوال بسیار واضح است : خیر! جلوگیری طبیعی از بارداری به هیچ وجه باعث نازایی نمی شود و هیچگونه عوارضی ندارد.
برخلاف برخی باور های نادرست، هیچ کدام از روش های طبیعی تأثیر مستقیم یا بلندمدت بر توانایی باروری زن یا مرد ندارند. در واقع، چون این روشها با چرخه طبیعی بدن کار می کنند و هیچ مداخلهای در تخمک گذاری یا ترشح و عدم ترشح هورمون ها ندارند، آسیبی هم به سیستم تولید مثل نمی زنند.
اما با این حال چند نکته مهم وجود دارد و دلایلی که باعث این باور اشتباه می شوند :
- تاخیر در بارداری پس از قطع روش جلوگیری طبیعی
بسیاری از زن و شوهرها پس از ماه ها یا سال ها استفاده از روش طبیعی، بلافاصله باردار نمی شوند و این تصور ایجاد می شود که روش طبیعی باعث نازایی شده. در حالی که عوامل زیادی مثل سن، سبک زندگی، وزن، استرس یا بیماری های پنهان ممکن است دلیل اصلی باشند.
تشخیص علت ناباروری بر عهده متخصص این حوزه خواهد بود و بهتر است با سوال پرسیدن از افرادی که اطلاعات درستی در این زمینه ندارند، موجب گمراهی خود نشوید.
- خطا در استفاده از روش
روش هایی مثل تقویمی یا خارج کردن آلات از واژن، اگر به درستی انجام نشوند، ممکن است منجر به بارداری ناخواسته یا حتی عفونت هایی شوند که در صورت عدم درمان، روی باروری تاثیر بگذارند. اما این ربطی به خود روش ندارد، بلکه ناشی از عدم دقت یا ناآگاهی در استفاده از آن است. - سن و کاهش طبیعی باروری
زنانی که در دهه ۳۰ زندگی خود از روش های طبیعی استفاده می کنند، ممکن است پس از قطع آن و تصمیم به بچه دار شدن، با کاهش طبیعی توانایی باروری مواجه شوند. این کاهش ربطی به روش ندارد، بلکه نتیجه بالا رفتن سن است.

مقایسه با دیگر روش ها از نظر تأثیر بر باروری
در مقایسه با روش هایی مثل :
قرص های جلوگیری که ممکن است چند ماه طول بکشد تا سیکل قاعدگی به حالت طبیعی برگردد؛ و یا آی یو دی که گاهی باعث عفونت های لگنی می شود و همچنین تزریقی که ممکن است 6 تا 12 ماه تأثیر آن باقی بماند، روش های طبیعی بلافاصله پس از قطع، اجازه بارداری را فراهم می کنند و هیچ تأثیری روی عملکرد تخمدان، تخمک گذاری یا هورمون ها ندارند.
مزایا و معایب روش های طبیعی چیست؟
مزایا:
- بدون دارو یا ابزار خارجی
- نداشتن عوارض جانبی
- کنترل شخصی و آگاهی بیشتر از بدن
- برگشت سریع باروری پس از توقف
- منطبق با چرخه طبیعی بدن زوجین
معایب:
- نیاز به دقت و آموزش
- احتمال خطای بالا در صورت استفاده نادرست
- مناسب نبودن برای افراد با سیکل نامنظم
- عدم محافظت در برابر بیماری های مقاربتی
چه کسانی نباید فقط به روش طبیعی اکتفا کنند؟
اگر یکی از شرایط زیر را دارید، بهتر است از روش های ترکیبی استفاده کنید:
- کسانی که سیکل های قاعدگی نامنظم و یا غیرقابل پیشبینی دارند
- کسانی که تجربه و اطلاعات کافی در زمینه چرخه قاعدگی را ندارند
- زوجینی که مایل به تأخیر طولانی در بارداری دارند و در همان زمان نمی خواهند بارداری اتفاق بیوفتد
- زن و شوهری رابطه جنسی آنها برنامه ریزی منظم و دقیقی ندارد
- کسانی که از بارداری ناخواسته ترس و نگرانی دارند

حرف آخر
در پایان روش های طبیعی جلوگیری از بارداری، از قدیمی ترین و طبیعی ترین راه های کنترل باروری هستند و اگر به درستی و با آگاهی انجام شوند، مؤثر و بی خطر هستند. برخلاف باور غلط برخی افراد، این روش ها هیچ ارتباطی با نازایی ندارند و تأثیری منفی بر توانایی باروری زن یا مرد نمیگذارند.
در صورتی که بعد از مدت ها استفاده از روش طبیعی موفق به بارداری نمی شوید، بهتر است با یک پزشک متخصص مشورت کنید. ممکن است علت مشکل، هیچ ربطی به روش جلوگیری نداشته باشد و مربوط به سایر فاکتورها مانند تخمک گذاری، اسپرم، مشکلات رحم یا سبک زندگی باشد.